Politieke Economie – Bas Jacobs

No we can’t

leave a comment »

Op deze zonnige zomerdag, overschaduwen donkere wolken van populisme de grootste democratie van het Westelijk halfrond. De Republikeinen en Democraten in Amerika hebben een chicken game gespeeld met het schuldenplafond. De democraten delven politiek gezien het onderspit, maar economisch en moreel gezien lijkt de Amerikaanse democratie vandaag failliet te gaan.

De opluchting op de financiële markten zal vermoedelijk van korte duur zijn; de politieke verhoudingen zijn verziekt en de partijen zijn gewond. Terwijl de grootste opgave nog voor ons ligt. Er is geen uitzicht op een structurele oplossing van de Amerikaanse begrotingsproblemen.

In het compromis wordt het schuldenplafond verhoogd, de belastingen niet. Er wordt nu een deel bezuinigd. En er wordt een commissie – jawel! – in het leven geroepen om uit te zoeken hoe het grootste deel van de bezuinigingen moet worden gehaald. Zie hier voor details.

Ik ben niet vaak zo geraakt door de destructieve wijze waarop de politiek zichzelf te gronde richt. Maar vandaag is een dieptepunt in de moderne geschiedenis. De Tea Party is een fundamentalistische groepering die de Republikeinse partij intern heeft gegijzeld. De Republikeinen gijzelen vervolgens noodgedwongen ook de Democraten.

Het is een politiek oog om oog, tand om tand. Gematigde Republikeinen, Democraten en Obama zijn lafaards gebleken en niet sterk genoeg om het leiderschap te tonen om Amerika door de problemen te loodsen. Allemaal te bang voor de publieke opinie. Allemaal te benauwd om als zwakkeling te worden afgeschilderd als een compromis wordt gesloten. Het enige dat nu zal gebeuren, is datgene ze waar ze zo bang voor zijn: afgeschilderd worden als een stelletje politieke weekdieren.

Om het begrotingstekort van 10 procent van het nationaal inkomen weg te werken zijn ingrepen in de Amerikaanse gezondheidszorg (Medicare en Medicaid), maar ook de Amerikaanse staatspensioenen (‘social security’ genoemd) onvermijdelijk. Ook Amerika staat voor een vergrijzingsopgave van jewelste, net als Europa. Democraten zullen hier moeten inleveren.

Maar ook de Republikeinen moeten gaan bloeden met belastingverhogingen. 10 procent bbp financieringstekort werk je niet met alleen bezuinigingen weg, tenzij je de Amerikaanse overheid via een pijnlijke martelgang ten onder wil laten gaan, wat zal gebeuren als de Tea Party zijn zin krijgt.

Zelfs hardcore Republikeinen als Martin Feldstein en Gregory Mankiw zijn voorstander van een grote schoonmaakactie in het Amerikaanse belastingstelsel. Beiden zijn hoofd van Council of Economic Advisers geweest (Feldstein: Reagan. Mankiw: Bush Jr). Net als in Nederland vermorst de Amerikaanse overheid miljarden dollars aan onzinnige belastingvoordelen. De hypotheekrenteaftrek is er zo een. Door beperken van de aftrekposten kan volgens hen een derde van het Amerikaanse tekort worden weggewerkt, zonder dat de tarieven omhoog gaan.

Ik heb de politieke strategie van de Democraten niet begrepen. Waarom wilden zij per se de kaart uitspelen dat vooral de allerrijksten mee moeten betalen? Wil je uitgerekend de gematigde Republikeinen over de streep trekken om allerhande belastingonzin te schrappen, dan moet je vooral heel hard gaan roepen dat je de rijken wilt pakken. Ook begrijp ik niet waarom ze hun belastingverhogingen niet handiger hebben verkocht. Ze wilden bijvoorbeeld belastingvoordelen schrappen voor mensen met een privévliegtuigen en de oliemaatschappijen. Obama wilde ook de mazen van de wet dichten in de vennootschapsbelastingen. Iedere normale burger, arm of rijk, wil toch dat de overheid ophoudt met onzin, of dat nu bij de uitgaven of bij de inkomsten is?

Paul Krugman is inmiddels de meest donker gestemde econoom op aarde. Ik heb hem nog nooit zo depressief gelezen, zie zijn laatste column. Ben het niet altijd met zijn rabiate Keynesiaanse ideeën eens, maar begrijp ik hem volkomen. Obama was tot nu toe de president van ‘change’ en ‘yes, we can!’. Maar hij zal de geschiedenis ingaan als de president die niets veranderde, omdat hij het niet kon.

Written by basjacobs

1 augustus 2011 bij 21:05

Geplaatst in Uncategorized

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers op de volgende wijze: