Politieke Economie – Bas Jacobs

Hogere toptarieven economisch onzinnig

with 4 comments

De PvdA, SP en GroenLinks stellen allemaal voor om de hoogste tarieven in de inkomstenbelasting te verhogen. De PvdA en GroenLinks willen een tarief van zestig procent voor inkomens boven 150.000 euro. De SP wil het huidige 52-procentstarief verhogen naar 55 procent en voor inkomens boven 150.000 euro een apart belastingtarief van 65 procent. Het lijkt wel links, maar het is het niet.

Door een hoger toptarief hebben individuen minder prikkels om arbeid aan te bieden, carrière te maken, te participeren en te investeren in menselijk kapitaal. Bovendien wordt migratie, belastingontwijking of ontduiking aantrekkelijker. Bedrijven kunnen ook de pensioenopbouw van werknemers aanpassen om loon uit te keren als lager belast pensioeninkomen. Daarnaast wordt het aantrekkelijker om een BV op te richten om de hogere tarieven in de inkomstenbelasting te ontwijken. Door al deze gedragsreacties krimpt de belastinggrondslag.

Hoe hoger het tarief, hoe kleiner de belastinggrondslag wordt. Uiteindelijk levert een hoger tarief helemaal geen extra belastinginkomsten meer op omdat de grondslag teveel krimpt. Het opbrengstmaximaliserende tarief is dat belastingtarief waarbij de hoogste belastingopbrengst wordt gerealiseerd.

Samen met Floris Zoutman heb ik de opbrengstmaximaliserende toptarieven voor Nederland uitgerekend. Zie hier voor het hele artikel dat dit weekend in Economisch Statistische Berichten verscheen. Maximale belastingopbrengsten in de topschijf zijn maatschappelijk optimaal als het doel van de overheid is de belastingen voor de laagste inkomens zo laag mogelijk te houden.

De opbrengstmaximaliserende toptarieven liggen volgens onze berekeningen met 48 procent lager dan het huidige toptarief. Een hoger toptarief dan 52 procent leidt tot lagere belastingopbrengsten en niet tot hogere belastingopbrengsten.

Het CPB maakt volgens ons daarom een ramingsfout in de doorrekening van de verkiezingsprogramma’s. Ten onrechte worden bij de SP 400 mln en bij GroenLinks en PvdA 250 mln extra belastingopbrengst door de hogere toptarieven in de boeken geschreven.

Het is economisch bezien onzinnig en zeker niet links om hogere toptarieven te bepleiten. Als de belastingopbrengsten dalen dan moet de belastingdruk op de lagere en middengroepen stijgen of zal bezuinigd moeten worden op de publieke uitgaven. Beide zullen linkse partijen niet graag voor hun rekening nemen.

Als linkse partijen de belastingdruk eerlijker willen verdelen – een legitiem maatschappelijk doel – dan is het beter om de belastingen voor de laagst betaalden verlagen (via bijvoorbeeld lagere tarieven in de laagste schijven of een (inkomensafhankelijke) heffings- of arbeidskorting). In dat geval betalen niet de topinkomens, maar de hogere middeninkomens (tot aan ongeveer 50.000 euro bruto) meer belasting.

Een alternatief is om de belastingen op huizen, pensioenen, vermogen en erfenissen te verhogen. Dat is waarschijnlijk het meest effectief om de hoogste inkomens meer belasting te laten betalen.

Written by basjacobs

30 mei 2010 bij 21:30

Geplaatst in Uncategorized

4 Reacties

Subscribe to comments with RSS.

  1. Strak plan ik sluit me er bij aan.

    jvdheuvel

    30 mei 2010 at 22:23

  2. Interessant. Wat ik als leek niet geheel volg is waarom beide elasticiteiten in het rekenmodel als constante genomen worden en niet als variabele: de mate waarin bij een hoger toptarief belastingontwijking en belastingontduiking optreden is toch niet an sich onveranderlijk, maar hangt toch af van het specifieke sociaaleconomische klimaat van een bepaald moment, en de verwachtingen die mensen hebben over de nabije en verdere toekomst? Als je geografisch onderscheid maakt (wat in het artikel gebeurt), moet je dat dan niet ook chronologisch doen? En moet je, als je zo’n model wil gebruiken om voorspellingen te doen, niet een idee hebben van de mate waarin de elasticiteit in het verleden gevarieerd heeft?

    Miko Flohr

    31 mei 2010 at 00:16

  3. Klopt, veel berekeningen nemen – onterecht – aan dat de belastingopbrengsten lineair zijn aan het belastingtarief. Ik verbaas me alleen over het feit dat het CPB dat ook lijkt te doen.

    Stefan

    31 mei 2010 at 10:34

  4. Inderdaad, schaf de HRA af (samen met de overdrachtsbelasting en huurwaardeforfait); dat lijkt mij veel effectiever.

    Paul Blok

    11 juni 2010 at 09:28


Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers op de volgende wijze: