Politieke Economie – Bas Jacobs

PvdA imiteert CDA met vaag programma zonder financiële onderbouwing

leave a comment »

Vorige week woensdag presenteerde de PvdA haar verkiezingsprogramma. De PvdA committeert zich niet aan houdbare overheidsfinanciën, in tegenstelling tot D66, GroenLinks en de VDD. De PvdA zegt voor 10 mrd in de komende regeerperiode te willen bezuinigen of de lasten te verzwaren. Op zich is het inderdaad verstandig niet al te hard in te grijpen op korte termijn. Maar dan moet de PvdA zich wél committeren aan voldoende maatregelen op lange termijn. En dat doet de PvdA niet.

De PvdA schrijft zo’n 10 mrd euro structureel in de boeken met hervormingen na 2015: verhoging van de AOW-leeftijd, hervormingen bij de hypotheekrenteaftrek en omzetting van de studiefinanciering in een sociaal leenstelsel. Daarnaast maakt het programma gewag van scheiding van wonen en zorg in de ABWZ en verdere fiscalisering van de AOW-premies. Op zich zijn het allemaal prima ideeën, maar de uitwerking is te vaag.

De PvdA komt zo’n 10 mrd structureel tekort om houdbaarheid te realiseren. PvdA laat dus de teugels vieren in de komende regeerperiode zonder uitzicht te bieden op houdbare overheidsfinanciën. Voor de PvdA geldt daarom (in mindere mate) wat ik eerder over de SP schreef: they don’t own the problem. Bos moet vervolgens niet op zijn weblog klagen als hij dan kritiek krijgt. Overigens moet het CDA oppassen met kritiek op de PvdA, want dat is de pot die de ketel verwijt dat hij zwart ziet.

Of het de PvdA lukt om 10 mrd te bezuinigen tot aan 2015 moet bovendien worden bezien. Bij de PvdA zien we weer veel hot air over bezuinigingen op de bureaucratie en bestuurslagen, net als bij alle andere partijen. Dit soort populisme begint inmiddels heel vervelend te worden aangezien harde onderbouwingen ontbreken. Mijn hoop blijft gevestigd op de rode pen van het CPB, die hier dikke strepen doorhaalt.

Er staat een zinnetje over de zorgkosten in het PvdA-programma (p.38) dat bij mij de alarmbellen doet afgaan: ‘Om budgettaire overschrijdingen te voorkomen houden we vast aan budgettaire kaders gebaseerd op een reële schatting van de toekomstige zorgbehoefte.’ Als ik dit goed interpreteer, verwerpt de PvdA de technische aanname van het CPB dat de zorgkosten alleen maar groeien met de economische groei (gecorrigeerd voor demografie). Aangezien de reële zorgkosten veel sneller groeien dan het bruto binnenlands product, neemt het CPB aan dat deze hogere groei privaat gefinancierd wordt via, bijvoorbeeld, hogere eigen bijdragen.

Als de PvdA géén stijging van de eigen bijdragen wil, dan kost dit de komende regeerperiode een kleine 4 mrd extra. Zonder dekking elders is de netto bezuiniging dan niet 10 mrd, maar slechts 6 mrd tot aan 2015. (Dit geldt overigens ook voor andere politieke partijen die geen hogere private bijdragen zouden willen, denk bijvoorbeeld aan de SP.)

Als de PvdA (en andere politieke partijen) ook nà 2015 geen hogere eigen bijdragen wensen om de groei van de zorguitgaven op te vangen, dan kost dit zo’n 2 procent bbp (13 mrd) structureel extra. Zie ook de MLT-raming van het CPB (p.65).

De PvdA hult zich ook in bezweringsformules als het gaat om de insider-outsiderproblemen op arbeidsmarkt. Er komen geen ingrepen bij WW of ontslagrecht, maar er moet een nieuw ‘Sociaal Akkoord’ komen. Dit is een rookgordijn om de interne verdeeldheid bij de PvdA te verhullen als het gaat om een consistente visie op de toekomst van de arbeidsmarkt. Ik vind het moeilijk te begrijpen dat Het Financieele Dagblad zonder scepsis deze bezweringsformule napraat. Ook Het Parool is niet bepaald neutraal of kritisch: ‘Het is een verassende, spannende en strategisch slimme zet van de PvdA’.

Net als bij het CDA, houdt de PvdA zich op vele andere terreinen op de vlakte. Is dit de invloed van Cohen? Als je het verkiezingsprogramma doorleest, neemt de ergernis over het gebrek aan concrete plannen met de bladzijde toe. Wat wil de PvdA bijvoorbeeld met de vastgelopen woningmarkt? Er staat alleen dat het tarief voor de hypotheekrenteaftrek wordt beperkt, maar niet wat er gebeurt met het eigen woningforfait, de overdrachtsbelasting en of het eigen huis verhuist naar Box-3 van de belastingen.

Bij de huurwoningen kom je er ook niet achter wat de PvdA wil: iets met aanpassing van het puntenstelsel bij de vaste huurprijs. Wel staat er een stupide passage over dat scheefwonen maatschappelijk gewenst is: ‘Scheefwonen kan worden geaccepteerd in het geval het positief bijdraagt aan de sociaal-economische diversiteit in de wijk’. De PvdA wil dus scheefwonen om de doorstroming op de woningmarkt verder te verstoppen, de lage inkomensgroepen langer op de wachtlijst voor een woning te zetten, en – onder het mom van eerlijk delen – hoge inkomensgroepen nog meer te bevoordelen met lage huurprijzen. Het is een gotspe. Als de PvdA menging wil in de woningvoorraad – een prima doel – dan zijn daar directe instrumenten voor via het ruimtelijke ordeningsbeleid en het bouwbeleid van de woningbouwcorporaties, maar niet het huurbeleid.

Daarnaast komt de PvdA met een onverstandig plan om de toptarieven van de belastingen te verhogen naar 60 procent. Het zal tot minder arbeidsaanbod leiden en investeringen in menselijk kapitaal, carrière en ondernemerschap ontmoedigen. Daarnaast worden welvarende huishoudens aangezet om een BV te starten (en zich als grootaandeelhouder te laten uitbetalen) of inkomen over de grens te parkeren. Het is symboolpolitiek die niets oplevert en waarschijnlijk zelfs belastingopbrengst kost. Waarom niet de belastingen voor de laagstbetaalden (meer) verlaagd? Waarom doet de PvdA zo weinig om de lekken in de vermogenssfeer te dichten? Denk aan hogere erfenisbelastingen (die door de PvdA en CDA zijn verlaagd in Balkenende-IV), een vermogenswinstbelasting (ook op winsten gerealiseerd bij verkoop van het eigen huis). De PvdA kan ook veel meer ingrijpen bij de overheidssubsidies op eigen huis en pensioenopbouw.

Net als het CDA verzuimt de PvdA ook maar het begin van een financiële onderbouwing te geven van haar plannen. De financiële bijlage is een vodje. De PvdA verschuilt zich, ook weer net als het CDA, achter de heroverwegingscommissies en de aanstaande CPB-doorrekeningen. Ik vind het van minachtig getuigen voor de kiezers. Zeker als we weten dat iemand als Wouter Bos, voormalig minister van financiën en prominent lid van de programmacommissie, van de hoed en van de rand weet hoe de begroting in elkaar zit en hoeveel bepaalde maatregelen kosten of opleveren.

Het is dus niet dat de PvdA geen open en transparant verkiezingsprogramma kan schrijven, ze wil het kennelijk niet.

Written by basjacobs

10 april 2010 bij 15:30

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers op de volgende wijze: