Politieke Economie – Bas Jacobs

Bezuinig economie niet kapot

with 3 comments

Alle politieke partijen zullen bezuinigen op de overheidsuitgaven. Sommigen zullen dat meer doen dan anderen. Aangezien het CPB dit jaar geen economische effecten zal doorrekenen van de verkiezingsprogramma’s, bestaat de kans dat politieke partijen in een soort misplaatste daadkracht meer bezuinigen dan goed is voor de economie. Het is daarom illustratief om te zien wat de effecten zijn van bezuinigingen op de economische groei gedurende de komende kabinetsperiode. In het beleidsarme scenario (dus zonder bezuinigingen) zal de economische groei naar schatting ongeveer 1,75 procent per jaar bedragen.

Uit de documentatie van het CBP-Saffiermodel voor de korte en middellang termijn kunnen we de volgende tabel halen die de gecumuleerde effecten geeft van 1 procent bbp structureel lagere overheidsuitgaven op de economische groei (zie tabel 5.11, p.69):

Jaar 1     Jaar 2     Jaar 4

-0,7%     -0,8%     -0,9%

(Ik heb de effecten van 1% bbp hogere overheidsuitgaven omgedraaid en er een minteken voorgezet.)

Deze simulatieuitkomsten moeten met grote voorzichtigheid worden geinterpreteerd, want het model is bij deze uitkomsten gecalibreerd op het jaar 2006. Dat is nu anders. Maar het geeft een idee van de orde van grootte van effecten.

Afhankelijk van het tempo waarin wordt bezuinigd, kan dus de economische groei een behoorlijke optater krijgen. Bijvoorbeeld, het CDA zegt voor 2015 3 procent bbp structureel extra te bezuinigen. Stel dat die bezuinigen gradueel worden ingevoerd: vanaf 2012 met 1 procent bbp extra per jaar. Mocht het CPB-model voldoende linear zijn — en we daarom de effecten kunnen optellen — dan kunnen we de volgende gecumuleerde effecten van de bezuinigingsoperatie krijgen:

                        2012      2013       2015

Jaar 1           -0,7%    -0,8%      -0,9%

Jaar 2            0             -0,7%     -0,8%

Jaar 4            0              0              -0,8%

Totaal          -0,7%      -1,5%      -2,5%

Bbp-groei     1%            2%           4,5%

De onderste regel geeft de gecumuleerde bbp-groei. Die is gelijk aan de geraamde bbp-groei (gecumuleerd) minus de gecumuleerde verliezen. Per jaar zakt de bbp-groei in dit scenario van 1,75 procent tot 1,1 procent.

Als alle bezuinigingen direct worden ingezet, krijgen we de volgende cijfers: 

                        2012      2013       2015

Jaar 1           -2,1%    -2,4%      -2,7%

Bbp-groei   -0,35%  1,1%        4,3%

In dit scenario krimpt het bbp aanvankelijk en groeit het bbp met gemiddeld iets meer dan 1 procent per jaar over de hele regeringsperiode.

Nogmaals moet opgemerkt worden dat dit geen harde cijfers zijn, alleen een zeer ruwe indicatie van mogelijke effecten op basis van simulaties met het bestaande CPB-model.  Ik weet niet goed hoe het model zich gedraagt als grote schokken aan het model worden gegeven zoals een 3 procent bbp bezuiniging op de overheidsuitgaven. Bovendien kan ik niet precies inschatten of de effecten van bezuinigingen in de huidige economische situatie dezelfde effecten zullen hebben. Ook is onduidelijk hoe precies het CPB-model de korte-termijn effecten inschat. De laatste jaren hebben we gezien dat het CPB er nogal eens naast zat. Mijn indruk is dat het model op korte termijn misschien wel iets tè Keynesiaans zou kunnen zijn.

Maar zelfs bij al deze kwalificaties, is het goed mogelijk dat bij bezuinigingen in de orde van grootte van 20 miljard euro de economische groei een behoorlijke terugval krijgt van een half procent minder economische groei per jaar. En als er heel agressief wordt ingezet aan het begin van de regeerperiode kan de groei misschien wel stilvallen. Ik weet niet of dat de bedoeling is van de politieke partijen. Laten we daarom hopen dat het CPB tenminste ook een doorrekening maakt van de groei-effecten van de verkiezingsprogramma’s.

Politieke partijen zouden structurele hervormingen op lange termijn moeten doorvoeren. Deze maatregelen moeten niet al te doldriest worden ingezet, maar met een geleidelijke overgangstermijn worden ingevoerd. Hoe zwaarder partijen inzetten op die lange termijnhervormingen, hoe minder hard ze de komende regeerperiode hoeven te bezuinigen. Alleen dan wordt het mogelijke economisch herstel niet in de knop gebroken en slaan de overheidsfinanciën op lange termijn niet uit het lood.

Written by basjacobs

30 maart 2010 bij 00:33

3 Reacties

Subscribe to comments with RSS.

  1. Interesting. Roept bij mij de volgende vragen op:
    Waarom is het erg als de economie nu minder hard groeit? Ofwel: in welk scenario komen we op LT op hoogste groeipad? Nog weer anders gezegd: wat is de prijs van pijn spreiden?

    Esther

    30 maart 2010 at 19:48

  2. Het lijkt mij dat je op z’n minst groei nodig hebt om uberhaupt overschotten op de begroting te creeeren. Ik ben geen expert, maar mijn gevoel zegt dat als je nu hard bezuinigt en de economie daardoor niet groeit (of zelfs licht krimpt) je de begroting sowieso niet in balans gaat krijgen. Of zie ik dit verkeerd?

    Eelco Zandberg

    1 april 2010 at 06:13

  3. Tsja interessant de theorie van Keynes aan te halen want de economische welvaart is er even niet, de crisis viert hoogtij en onze politieke partijen gaan weer eens te rigoreus de economische herstelopties per direct in de kiem smoren middels bezuinigen en daarbij vooral niet naar de langere termijn kijken. Volgens mij is dat twee keer fout in economisch opzicht. De overheidsfinancien krijgen hierbij ook, deels, een draai om de oren, maar die is nooit zo groot zoals dat o.m. in Griekenland nu het geval is. Kortom: Bezuinigen betekent niet om overal meteen de financieel de flow uit te halen lijkt mij want dat maakt het erger. Er moet een minimale financiele flow van door blijven investeren blijven want dan blijft er altijd een harde ijzeren economische kern binnen je economie en die voorkomt stilstand, die weer leidt tot achteruitgang en die leidt weer (hoe goed je ook je overheidsfinancien wil reguleren etc) tot faillissement … niet doen dus. Het artikel van deze econoom spreekt mij erg aan, goed over nagedacht en hopelijk begrijpen politici wat hier word geredigeerd !

    Roland Brils

    11 april 2010 at 21:37


Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers op de volgende wijze: