Archive for juli 2011
Collega’s over de pensioenzwendel
Hoe langer ik nadenk over het pensioenakkoord, hoe meer verbijsterd ik ben over de zwendel met de discontovoeten. Zie ook mijn eerdere blog over het pensioenakkoord. Gelukkig ben ik niet de enige. Zie hier wat referenties naar artikelen van collega’s met een paar citaten. Lees en huiver.
“Het pensioenakkoord van Agnes Jongerius en Bernard Wientjes is met gejuich ontvangen. Toekomstbestendig, moedige stap, modernisering – de lof kon niet op. In werkelijkheid legt dit akkoord een web van tijdbommen onder het Nederlandse pensioenstelsel. Het dreigt een bron te worden van onwelkome volatiliteit in de belangrijkste financiële sector in Nederland. Het vertegenwoordigt een brutale graai in de kas van jongeren door de vijftigplusgeneratie, die exclusief de onderhandelingen voerde. … Het pensioenakkoord is geen moedige stap voorwaarts, maar een rechtstreekse bedreiging voor de houdbaarheid van ons pensioenstelsel ten gevolge van ongegeneerd graaien in de pensioenkassen door vijftigplussers, ten koste van jongere generaties.”
“Indien wordt overgegaan op verwacht rendement op beleggingen, om daarmee rekening te houden met beleggingsrendementen, wordt ten opzichte van de huidige marktwaarde‐gebaseerde verdelingsmethode ten alle tijden meer uitgekeerd aan de oudere generaties dan aan de jongeren. Niet alleen in slechte scenario’s, maar in alle denkbare economische scenario’s. Indien de komende jaren wat slechtere rendementen worden gerealiseerd is de benadeling van jongeren, met name in wat rijpere pensioenfondsen, enorm. Dit zal ook zo zijn indien de verwachte rendementen prudent zijn ingeschat.” (p.1)
CPB (2011), “Pensionakkoord 2011”, CPB Notitie, 24 juni, Den Haag; CPB.
“Een hoger disconto is gerechtvaardigd omdat het wordt toegepast op onzekere aanspraken. In het pensioenakkoord wordt voorgesteld om het verwachte beleggingsrendement als maatstaf voor discontering van de pensioenaanspraken te gebruiken. Dit is problematisch. Ten eerste is nog niet uitgewerkt hoe pensioenaanspraken worden gedefinieerd; de aanspraken zullen– anders dan in het huidige nominale stelsel – een beeld geven van de te verwachten pensioenen, maar de berekeningswijze is nog open. Ten tweede geeft discontering met verwachte rendementen een onderschatting van de verplichtingen wanneer niet alle risico’s door de huidige deelnemers worden gedragen, maar deels worden doorgeschoven naar nieuwe toetreders. Dan is een lager disconto op zijn plaats. Ten derde biedt het hanteren van het verwachte rendement de mogelijkheid om – in moeilijke omstandigheden – via een meer risicovolle beleggingsmix de waarde van de verplichtingen te verlagen, waardoor het fonds er financieel beter voor komt te staan en sneller tot indexering kan overgaan.” (p.1-2)
De laatste opmerking gaat niet over de discontovoeten maar over het merkwaardige gebruik van de pensioenfondsen om de indexatie van de pensioenen uit de beleggingsrendementen te betalen. Als de dekkingsgraad beneden de 105 procent zakt, dan mag er eigenlijk geen risico meer genomen worden in de beleggingen om de nominale pensioenen te garanderen, maar dan kan er dus ook nooit meer geindexeerd worden…
“Bij dekkingsgraden rondom de 105% is het huidige pensioencontract feitelijk failliet: fondsen beloven deelnemers nominale zekerheid maar blijven risicovol beleggen.” (p.3)
De Jager geeft grote banken toch weer vrij spel
Vandaag staat in het FD dat banken hun activiteiten niet hoeven te splitsen in zakenbanken en spaarbanken. Boele Staal, voorzitter van de Nederlandse vereniging van banken is bijzonder opgelucht: “We zijn content dat het eerder gehoorde pleidooi om nutsbanken en zakenbanken te scheiden van tafel is”. Dat Staal bijzonder is opgelucht is het slechtst denkbare teken aan de wand.
Alleen in geval van nood moeten banken nu hun spaaractiviteiten afschermen van de risicovolle activiteiten. Het goede deel zou dan als een ‘good bank’ verder moeten kunnen gaan of ondergebracht kunnen worden bij een andere bank. Op zich is het prima dat nu duidelijker wordt hoe de overheid gaat optreden bij bankproblemen. Bij de laatste crisis hebben we gezien dat het ook heel anders kan gaan.
Maar helaas gaan de banken toch weer vrijuit. Nederlandse banken zijn ‘too-big-to-fail’. Hun balanstotaal omvat vele malen het nationale inkomen. Het too-big-to-fail probleem wordt door De Jager nog steeds niet opgelost. Een manier is om dat te doen is het scheiden van zaken- en spaarbanken; als zakenbanken omvallen, nemen ze niet de spaarbanken mee.
Overigens kleven daar behoorlijk wat praktische complicaties aan. De kredietcrisis begon met het omvallen van Lehman Brothers – een zakenbank. Als het niet goed lukt om zaken- en spaarbanken goed te scheiden, dan moeten ook de zakenbanken onder dezelfde strenge toezichtseisen geplaatst worden als de spaarbanken.
Hoe dan ook, de impliciete subsidie op risicovol bankieren blijft voortbestaan omdat het too-big-to-fail probleem niet wordt opgelost. De banken kunnen – tot hun eigen grote opluchting – gewoon weer op oude voet doorgaan met risicovol bankieren op kosten van de belastingbetaler.
Geen politicus die er een nummer van maakt. Weer een gemiste kans.
